photo: Ray Wood
Tennis Shoe photo: Ray Wood

Dringo Creigiau Gogledd Cymru

Yn 1798, fe wnaeth y Parch. William Bingley, a'i gyfaill, y Parch. Peter Williams, ddringo Teras Dwyreiniol Clogwyn Du'r Arddu, craig sy'n uchel ar ochrau gogleddol tywyll yr Wyddfa. Dyma’r ymgais swyddogol gyntaf a gofnodwyd i ddringo creigiau ym Mhrydain. Caiff ei adnabod yn annwyl fel 'Cloggy' gan ddringwyr, ac mae'n un o glogwyni gorau’r DU, ac mae pob cenhedlaeth o ddringwyr wedi gadael eu hôl ar hanes fel cyfres o esgyniadau cyntaf cynyddol anodd a difrifol.

Y pethau gorau am ddringo creigiau yng Ngogledd Cymru yw’r amrywiaeth ddiddiwedd ynghyd â’r ffaith y gallwch bron iawn bob amser ganfod rhywle sy’n sych. Mewn ardal gweddol fechan, gallwch ddewis esgynfeydd hir ‘traddodiadol’ yn y mynyddoedd, esgynfeydd un ddringen rhagorol, creigiau môr gwyllt a hardd, neu gyfrinachau cudd chwareli helaeth. Gallwch ddringo ar Lechfaen, Calchfaen, Gwenithfaen, Cwartsit, Dolerit, Rhyolit, Tywodfaen, Carreg Grut, a resin hefyd, os na fyddwch yn gallu canfod llecyn sych!

Dilynwch ôl traed rhai o ddringwyr gorau Prydain - Joe Brown, Don Whillans, Pete Crew, Martin Boysen, Pete Livesey a Ron Fawcett, a chymysgwch â rhai o arwyr yr oes hon, oherwydd i lawer ohonynt, Gogledd Cymru sy’n cynnig y gorau o ran heriau cynyddol anodd.

Os nad ydych wedi dringo o’r blaen, anghofiwch am arwyr a heriau amrywiol, a dewch i ddysgu ar glogwyni gweddol rwydd yng nghwmni arbenigwyr - byddwch bob amser yn arwr i’ch ffrindiau, ac efallai, un diwrnod, cewch eich parchu yng nghofnodion hanes dringo'r Deyrnas Unedig.

Digonedd o ddewis

  • I fwynhau esgynfeydd clasurol cymedrol yn y mynyddoedd, ewch i Dryfan a Chwm Idwal yn Nyffryn Ogwen, neu Lliwedd a Chlogwyn y Ddysgyl ar ochrau'r Wyddfa.
  • Mae digonedd o esgynfeydd dwy neu dair dringen ar gael yn Nyffryn enwog Llanberis. Mae’n debyg y saif un o esgynfeydd mwyaf adnabyddus y byd uwchlaw’r Dyffryn - Cenotaph Corner. I’w dde, saif Right Wall. Mae’r ddwy esgynfa yn cynrychioli digwyddiadau arwyddocaol yn hanes a chwedloniaeth dringo Prydain.
  • Os bydd hi’n wlyb yn y mynyddoedd, trowch tua’r de i Dremadoc a chysgod glaw yr Wyddfa i fwynhau esgynfeydd clasurol ar ddolerit garw neu galchfaen serth ger ffordd arfordirol yr A55 lle bydd hi'n sicr o fod yn sych (neu sychach, o leiaf!). Ar hyd arfordir Gogledd Cymru, ceir clogwyni dringo hamdden, ac mae’n debyg mai Pen y Gogarth yw’r un sydd wedi’i ddatblygu’n fwyaf dwys.
  • I fwynhau dringo creigiau môr ar ei orau, dilynwch yr A55 i ben gogledd-orllewinol Ynys Môn ger Caergybi. Yno, mae creigiau cadarn y Gogarth, y dywedid ar un adeg eu bod yn amhosibl eu dringo, yn llawn esgynfeydd VS a rhai anoddach sy'n cynnwys rhai a elwir yn ‘A Dream of White Horses’, Gogarth, ‘Positron’ a’r ‘Clychau’. Mae’r Clychau yn crynhoi anturiaethau uwchlaw’r môr – er hynny, ar gyfer y sawl sydd â galluoedd gwahanol iawn sy’n debyg i rai epaod.

...mae pob un ohonynt yn haeddu bod ar restr fer creigiau dringo gwych Britain's Got Talent!


Angen rhywun i’ch rhoi ar ben ffordd?

Canolfannau, Hyfforddwyr a Thywysyddion

Mae gan Ogledd Cymru un o'r crynoadau mwyaf o hyfforddwyr gweithgareddau awyr agored a thywysyddion yn unman yn y DU. Maent yn broffesiynol, balch, brwdfrydig ac arloesol, ac yn barod i fynd â chi i'r lefel nesaf. Cliciwch yma i ganfod darparwyr antur a gweithgareddau ar y map.