photo: Visit Wales
Llandwyn, Anglesey photo: Visit Wales

Cerdded Lefel Isel Gogledd Cymru

Er bod Gogledd Cymru yn fwyaf enwog efallai am fynydd eiconig yr Wyddfa, mae rhwydwaith enfawr o lwybrau cerdded lefel isel ar gael ymhob cwr o'r ardal. O’r dyffrynnoedd mynyddig prydferth â’u llynnoedd tawel a’u teithiau cerdded ger glannau afonydd, i hen chwareli llechi a llwybrau trwy goetiroedd, hyd at harddwch trawiadol arfordir Pen Llŷn ac Ynys Môn, mae digon o grwydro i bara am oes ar gael yma, ac mae ychydig o hanes yr hen fyd ar gael ar ben hynny hefyd.

Bydd machlud tanllyd o lannau gorllewinol Ynys Llanddwyn yn Ynys Môn yn para yn hir yn y cof. Mae arfordiroedd Gogledd Cymru yn amrywio o harddwch garw i dwyni mwyn i greigiau môr cadarn sy'n cael eu dyrnu ers canrifoedd gan donnau di-baid. Dewch i weld Palod, Gwylogod a Bilidowcars yn nythu’n uchel ar greigiau Ynys Law a Brain Coesgoch yn chwarae gemau hedfan gan droi, dolennu a chwyrlïo ar awelon tyner y môr. Dringwch i ben Mynydd y Tŵr, Caergybi, i weld bryniau Eryri i’r de. Cadwch lygaid ar y môr i weld ambell forlo achlysurol. Gwelir eu llygaid llawn chwilfrydedd pan fyddant yn nofio â’u pen yn sbecian allan o’r tonnau. Ar hyd arfordir gogleddol Ynys Môn, mae cildraethau tawel yn gartref i Hebogiaid Tramor a Môr-wenoliaid y Gogledd.

Maldodwch eich hun, diosgwch eich esgidiau cerdded a’ch sanau, a gadewch i’r tywod dylino eich traed dolurus wrth i chi rygyngu ar hyd baeau sy’n llawn tywod euraidd. Crwydrwch ar hyd llwybrau Pen Llŷn heibio mwynfeydd hynafol a harbwrs, neu ewch heibio grug piws a blodau eithin melyn ym mhen draw eithaf Pen Llŷn. Teithiwch yn ôl i’r gorffennol yng Nghastell Criccieth, ac ymwelwch â chartref plentyndod Lloyd George, un o feibion enwocaf Gogledd Cymru.

Ar ôl i chi flino ar lwybrau’r arfordir, trowch tua’r tir i ganfod llwybrau ar hyd dyffrynnoedd afonydd troellog yng nghanol y mynyddoedd a'r bryniau. Mae dyffrynnoedd llawn deri hynafol â nentydd mwyn sy'n troi yn afonydd mwy agored a lletach sy'n ymlwybro'n llesg tuag at y môr.

Teithiau cerdded yn y bryniau

O amgylch copaon uwch Eryri ac i gyfeiriad y dwyrain a’r gorllewin, ceir rhai o fryniau tonnog hyfrytaf Prydain. O Fynydd yr Hob, dafliad carreg o ddinas hynafol Caer, i gyfeiriad y gorllewin, nodweddir y bryniau gan weundiroedd grugog eithaf tywyll. Yno, dim ond grugieir ac ambell ddafad wydn sy'n crwydro, ond gall cerddwyr bryniau ganfod pleserau unigryw yn unigedd y mannau hyn. Wrth i chi agosáu at fynyddoedd Eryri, daw pryd a gwedd y tir bryniog yn fwy dramatig yr olwg, a cheir cwympiadau creigiog a dyffrynnoedd â llethrau serth. Mae mynyddoedd y Berwyn a’r Arennig ger y Bala yn cynnig teithiau cerdded mwy heriol, a bydd angen llywio gofalus i ddilyn y llwybrau pan fydd tywydd gwael a phan fydd hi'n anodd gweld.

Saif y Moelwynion ger ymyl canol Eryri. Mae’r llechweddi sydd wedi’u gorchuddio â gwastraff llechi yn dyst i ganrif neu ragor o chwareli llechi, ac mae’n dystiolaeth amlwg o lafur caled diwydiant oedd yn broffidiol iawn ar un adeg. Ewch i Gwmorthin ger tref chwarel Blaenau Ffestiniog ac ystyriwch greulondeb llwyr gweithio mewn gwylltir mor elyniaethus fwy na chanrif yn ôl.


Angen rhywun i’ch rhoi ar ben ffordd?

Canolfannau, Hyfforddwyr a Thywysyddion

Mae gan Ogledd Cymru un o'r crynoadau mwyaf o hyfforddwyr gweithgareddau awyr agored a thywysyddion yn unman yn y DU. Maent yn broffesiynol, balch, brwdfrydig ac arloesol, ac yn barod i fynd â chi i'r lefel nesaf. Cliciwch yma i ganfod darparwyr antur a gweithgareddau ar y map.